Τι εννοούμε όταν λέμε Ψυχολογία;

Στον καθημερινό μας λόγο ο όρος Ψυχολογία και τα παράγωγα αυτής χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους καταστάσεις.

Όταν για παράδειγμα αναφερόμαστε στην κακή ψυχολογία του υποψήφιου μαθητή, επί της ουσίας κάνουμε λόγο για την συναισθηματική φόρτιση που βιώνει μια ορισμένη χρονική περίοδο, ενώ αντίστοιχα, όταν ζητάμε από κάποιον να μας ψυχολογήσει, επί της ουσίας του ζητάμε να εντοπίσει και να επισημάνει κάποια εξέχοντα στοιχεία της προσωπικότητάς ή της διάθεσής μας.

Το γεγονός αυτό από τη μία φανερώνει την ευρεία διάδοση της Ψυχολογίας στη ζωή μας και την διαρκή επικαιρότητά της. Από την άλλη όμως καταδεικνύει πως πρόκειται για μια απλοϊκή-εκλαϊκευμένη  Ψυχολογία, που διαφέρει σημαντικά από την αντίστοιχη επιστήμη.

Μιλώντας για την Ψυχολογία ως επιστήμη, δεν είναι λίγοι αυτοί που φέρνουν στο μυαλό τους εικόνες πόνου, θλίψης, φόβου, και τρέλας, μιας και τα παραπάνω βιώματα εμπίπτουν στο φάσμα των εμπειριών που απασχολούν τους επαγγελματίες Ψυχολόγους στην καθημερινή πρακτική τους.

Ωστόσο, η επιστήμη της Ψυχολογίας δεν περιορίζεται μόνο σε αυτά. Πρόκειται για μία κοινωνική επιστήμη, που οι απαρχές της βρίσκονται στο χώρο της Φιλοσοφίας (βλ. Αριστοτέλης, 384-322π.Χ., «Περί Ψυχής»), και που κύριο αντικείμενο της είναι η μελέτη της Συμπεριφοράς και του Βιώματος του ανθρώπου, και η κατανόηση, ερμηνεία και ενίσχυση ή τροποποίηση αυτών, μέσα από ψυχολογικές παρεμβάσεις.

Από την σύντομη αυτή περιγραφή, διαφαίνεται πως η Ψυχολογία ως επιστήμη, δεν εστιάζει κατ’ αποκλειστικότητα στις παθολογικές εκδηλώσεις συμπεριφοράς, όπως τείνει να ορίζεται οτιδήποτε αποκλίνει από τον αποδεκτό Μέσο Όρο, αλλά στο σύνολο των συμπεριφορών και βιωματικών εμπειριών του Ανθρώπου που κυμαίνονται μεταξύ των δύο πόλων πάνω στον άξονα

«Λειτουργικότητα – μη Λειτουργικότητα»

Τα γνωστικά σχήματα, τα συναισθήματα, τα κίνητρα, η αναπτυξιακή πορεία, το βιολογικό υπόβαθρο, καθώς και οι σχέσεις, τα στερεότυπα, το κοινωνικό, οικονομικό και φυσικό πλαίσιο, είναι λίγοι μόνο από τους παράγοντες που μελετά η Ψυχολογία προκειμένου να προσδιορίσει αλλά και να μετακινήσει, μέσω ψυχολογικών παρεμβάσεων, πάνω στον άξονα «Λειτουργικότητα – μη Λειτουργικότητα» βιώματα και συμπεριφορές